Tại sao quạt máy tính của tôi lại ồn như vậy?

Quạt máy tính ồn thường là cách mà hệ thống của bạn thông báo rằng có điều gì đó cần được chú ý. Hầu hết thời gian, đó là dấu hiệu cho thấy máy tính của bạn đang làm việc chăm chỉ để làm mát bản thân, nhưng tiếng ồn kéo dài có thể chỉ ra sự tích tụ bụi, quá nhiệt, các tác vụ nặng tài nguyên, hoặc thậm chí là phần mềm độc hại đang chạy ở nền.

Các kiểm tra nhanh (hãy thử những điều này trước)

  1. Nghe kỹ loại tiếng ồn. Một tiếng rì rào đều đặn trong các tác vụ nặng là bình thường; một âm thanh kêu răng rắc, lạch cạch hoặc vo ve cho thấy có vấn đề cơ học hoặc vật cản.
  2. Kiểm tra những gì bạn đang chạy. Mở Task Manager (Ctrl + Shift + Esc trên Windows) và đóng bất kỳ ứng dụng hoặc tab trình duyệt không cần thiết nào.
  3. Cảm nhận các lỗ thông gió trên máy tính của bạn. Nếu chúng cảm thấy bị chặn hoặc ấm, hãy dọn sạch khu vực xung quanh thiết bị của bạn và đảm bảo không có gì cản trở các lỗ thông gió.
  4. Khởi động lại máy tính của bạn. Đôi khi các quy trình nền gây ra tiếng ồn quạt tạm thời; một lần khởi động lại thường giải quyết được vấn đề này.
  5. Đảm bảo rằng laptop của bạn đang ở trên một bề mặt cứng, phẳng—không phải trên đùi, giường, hoặc trong một cái hộp khi đang bật.
  6. Chạy quét phần mềm độc hại bằng công cụ bảo mật tích hợp của hệ thống hoặc một chương trình diệt virus đáng tin cậy.

Bụi và mảnh vụn làm tắc lỗ thông gió

Sự tích tụ bụi là một trong những nguyên nhân phổ biến nhất gây ra tiếng quạt ồn. Theo thời gian, bụi bám vào cánh quạt và làm tắc các lỗ thông gió, buộc quạt của bạn phải làm việc chăm chỉ hơn để đẩy không khí qua và làm mát các thành phần của bạn.[1][3] Khi các lỗ thông gió bị chặn, bộ xử lý, RAM và phần cứng khác sẽ quá nhiệt, điều này khiến quạt quay nhanh hơn và ồn hơn.[4]

Thông gió và luồng không khí kém

Máy tính của bạn cần có luồng không khí đầy đủ để tản nhiệt hiệu quả.[1][3] Khi một máy tính được đặt trong một không gian chật hẹp, bị che phủ bởi một cái hộp khi đang chạy, hoặc bị bao quanh bởi sự lộn xộn, không khí nóng bị mắc kẹt bên trong, khiến quạt phải làm việc quá sức. Laptop đặc biệt dễ bị tổn thương vì chúng thường được sử dụng ở những nơi có luồng không khí hạn chế, như trên đùi của bạn hoặc trong một cái túi.[3]

Sử dụng CPU cao từ các tác vụ nặng tài nguyên

Khi bạn chạy các ứng dụng đòi hỏi—như chỉnh sửa video, chơi game, hoặc kết xuất—bộ xử lý của bạn làm việc chăm chỉ và tạo ra nhiệt đáng kể.[1][2] Quạt của bạn được thiết kế để tăng tốc độ khi có phản ứng, và đây là hành vi hoàn toàn bình thường. Tuy nhiên, nếu quạt của bạn ồn ngay cả khi bạn không làm gì nặng nề, có thể có điều gì khác đang chạy ở nền.[2]

Phần mềm độc hại hoặc quy trình nền không mong muốn

Phần mềm độc hại như cryptojackers, spyware, và trojans có thể chạy các quy trình ẩn tiêu tốn tài nguyên CPU và khiến máy tính của bạn quá nhiệt.[1][3][4] Những chương trình độc hại này buộc bộ xử lý của bạn phải làm việc với công suất tối đa, điều này khiến quạt của bạn quay liên tục và ồn ào. Nếu quạt của bạn đột nhiên trở nên ồn mà không có bất kỳ thay đổi nào trong thói quen sử dụng của bạn, phần mềm độc hại đáng để điều tra.[3]

Quạt cơ học bị hỏng hoặc mòn bạc đạn

Nếu quạt của bạn phát ra tiếng kêu răng rắc, lạch cạch, hoặc kêu squealing—đặc biệt nếu nó ồn hơn một tiếng rì rào bình thường—quạt có thể đang bị hỏng.[2] Bạc đạn mòn, cánh quạt va chạm với vật cản, hoặc hư hỏng bên trong có thể tạo ra những âm thanh đặc trưng này. Một quạt với bạc đạn bị hỏng thường phát ra tiếng ồn khi máy tính khởi động và có thể lắng xuống khi nó ấm lên.[6]

Driver hoặc cài đặt BIOS lỗi thời

Driver chipset hoặc driver điều khiển quạt lỗi thời có thể khiến hệ thống của bạn quản lý tốc độ quạt không đúng cách, khiến chúng chạy nhanh hơn mức cần thiết.[2] Tương tự, các cài đặt BIOS điều khiển hành vi quạt có thể được thiết lập quá mức. Cập nhật driver và kiểm tra cài đặt BIOS có thể giúp khôi phục hiệu suất quạt tối ưu.

Khi nào nên gọi chuyên gia

Nếu bạn đã thử các bước trên và quạt của bạn vẫn ồn, hoặc nếu bạn nhận thấy bất kỳ dấu hiệu cảnh báo nào sau đây, đã đến lúc liên hệ với một kỹ thuật viên:

Các câu hỏi thường gặp

Quạt máy tính của tôi có bình thường khi thỉnh thoảng ồn không?

Có. Quạt của bạn được thiết kế để tăng tốc khi máy tính của bạn tạo ra nhiệt, điều này xảy ra trong các tác vụ nặng như chơi game, chỉnh sửa video, hoặc chạy nhiều ứng dụng.[1] Một âm thanh rì rào đều đặn trong những hoạt động này là bình thường và lành mạnh—điều đó có nghĩa là hệ thống làm mát của bạn đang hoạt động như mong muốn.

Tôi nên làm sạch các lỗ thông gió của máy tính bao lâu một lần?

Điều này phụ thuộc vào môi trường của bạn. Nếu bạn sống trong một khu vực nhiều bụi, sử dụng máy tính trong một ngôi nhà có thú cưng, hoặc giữ nó trong một không gian chật hẹp, hãy làm sạch các lỗ thông gió mỗi 2–3 tháng. Trong các môi trường sạch hơn, việc làm sạch hàng năm thường là đủ. Việc làm sạch định kỳ ngăn ngừa sự tích tụ bụi và giữ cho quạt của bạn chạy êm ái.

Liệu tiếng quạt ồn có làm hỏng máy tính của tôi không?

Tiếng ồn của quạt bản thân sẽ không làm hỏng máy tính của bạn, nhưng nguyên nhân bên dưới có thể. Nếu quạt của bạn ồn vì máy tính của bạn đang quá nhiệt, nhiệt độ dư thừa có thể làm hỏng các thành phần bên trong như bộ xử lý hoặc ổ cứng theo thời gian.[4] Đó là lý do tại sao quan trọng để giải quyết tiếng ồn quạt ồn ngay lập tức.

Liệu một đế làm mát có giúp giảm tiếng ồn quạt trên laptop của tôi không?

Có. Một đế làm mát cải thiện luồng không khí xung quanh laptop của bạn và giúp tản nhiệt hiệu quả hơn, cho phép quạt của bạn làm việc ít hơn và chạy êm hơn.[1][3] Điều này đặc biệt hữu ích nếu bạn thường sử dụng laptop trên các bề mặt mềm hoặc trong môi trường ấm.

Sự khác biệt giữa tiếng quạt bình thường và một vấn đề là gì?

Tiếng quạt bình thường là một tiếng rì rào đều đặn tăng lên trong các tác vụ nặng và giảm xuống trong sử dụng nhẹ. Tiếng ồn có vấn đề bao gồm tiếng kêu răng rắc, lạch cạch, vo ve, hoặc squealing; quạt chạy liên tục ở tốc độ cao ngay cả trong các tác vụ nhẹ; hoặc tiếng ồn đột nhiên xuất hiện mà không có bất kỳ thay đổi nào trong thói quen sử dụng của bạn.[1][2]

Tôi có nên lo lắng nếu quạt của tôi ồn ngay sau khi tôi bật máy tính không?

Không nhất thiết. Thường thì quạt sẽ quay nhanh trong một thời gian ngắn khi máy tính của bạn khởi động để thực hiện các quy trình khởi động.[1] Tuy nhiên, nếu tiếng ồn kéo dài hơn vài phút hoặc xảy ra mỗi lần bạn khởi động máy tính, hãy điều tra về bụi, phần mềm độc hại, hoặc bạc đạn quạt bị hỏng.